RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

İstatistik ve Değerlendirme Dairesi

Soru: Dış ticaret istatistiklerinin üretilmesi ve açıklanması aşamalarında GTB’nin rolü nedir?

Cevap: Türkiye İstatistik Kanunu’na göre, ulusal ve uluslararası alanda ihtiyaç duyulan resmi istatistikler, ilgili tüm kurum/kuruluşların katkılarıyla beş yıllık süreler için hazırlanan “Resmi İstatistik Programı” (RİP) yoluyla planlanarak üretilmektedir. 

Bakanlığımız ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ortak açıklanan dış ticaret istatistiklerine ilişkin veriler gümrük beyannameleri yoluyla elde edilmektedir. Bu veriler Bakanlığımız ve TÜİK tarafından analiz edilerek TÜİK’e paylaşılmaktadır. Analiz işlemleri; belirli verilerin istatistiklere dâhil edilmesi, hariç tutulması, hatalı kayıtların düzeltilmesi ve yapılan bu çalışmaların sonuçlarının raporlanmasıdır. 

TÜİK, resmi dış ticaret istatistiklerini Resmi İstatistik Programı çerçevesinde ulusal veri yayımlama takviminde belirtilen tarih ve saat itibarıyla açıklamaktadır.

Soru: Dış ticaret verileri diğer kamu kurum/kuruluşları ve gerçek kişiler ile paylaşılıyor mu?

Cevap: Kamu kurum/kuruluşlarından alınan ve süreklilik arz eden istatistikî bilgi taleplerinin karşılanması için talep eden kurum/kuruluş ile Gümrük Yönetmeliğinin 30 uncu maddesinin 2 fıkrası hükmünce   “Veri Paylaşımı Protokolleri” imzalanmaktadır. Bu protokoller ile kamuda işbirliği ve koordinasyon artırılarak, ticaretin daha güvenli ve hızlı yapılması amaçlanmaktadır.  

Ayrıca, Mahkemelerin, denetim elemanlarının bilgi talepleri ile soru önergeleri kapsamındaki talepler de Bakanlığımızca karşılanmaktadır.

Gerçek kişilerin ve firmaların talepleri ise BİMER yoluyla 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında yasal süreler ve gizlilik usulleri çerçevesinde karşılanmaktadır.

 

Soru: Bakanlığınıza ait istatistiki verileri nereden elde edebilirim?

Cevap: İstatistiki veriler Bakanlığımıza ait Resmi Dış Ticaret İstatistiklerine ilişkin özet tablolara http://risk.gtb.gov.tr/istatistikler/resmi-dis-ticaret-istatistikleri internet adresinden ulaşılması, Dış Ticarete ilişkin  spesifik verilerin ise http://tuikapp.tuik.gov.tr/disticaretapp/menu.zul internet adresinde yer alan Dış Ticaret İstatistikleri Veri Sorgulama (RİP) ‘ dan elde edilmesi mümkün bulunmaktadır.

Soru: Firmamın gümrük idarelerinde yapmış olduğu ihracat ve ithalat işlemlerini görebilir miyim?

Cevap: Yükümlülerin beyannamelerini sorgulayabilmeleri hakkındaki 2012/5 sayılı Genelge kapsamında Bakanlığımız internet sayfası üzerinden https://guvas.gumruk.gov.tr/ siteroot/index.htm adresindeki "Firma Beyannameleri" sorgulama ekranından ilgili firmanın beyannameleri, firma tarafından yetkilendirilmiş olan kullanıcı tarafından sorgulanabilecektir.

Ancak, Gümrük Kanununun 12. maddesi ve Gümrük Yönetmeliğinin 30. maddesi uyarınca;  bilgilerin gizliliği çerçevesinde, firmaların kendilerinin ya da diğer firmaların yaptıkları ithalat ve ihracat işlemlerine ilişkin detaylı bilgilere ulaşmaları mümkün bulunmamaktadır.

Soru: Türkiye’de belirli bir ürünle ilgili yatırım yapmak istiyorum. Bu üründen Türkiye’ye ne kadar ihracat-ithalat yapılmaktadır? Bu ihracat-ithalat hangi firmalar tarafından yapılmaktadır?

Cevap: Belirli bir GTİP’deki ürün ile ilgili ihracat ve ithalat istatistiklerine ilişkin genel bilgilere http://tuikapp.tuik.gov.tr/disticaretapp/menu.zul adresinden ulaşılması mümkün bulunmaktadır.

Ancak firmalara ilişkin bilgiler gizli olduğundan, bu konudaki talepler Gümrük Kanununun 12. maddesi ve Gümrük Yönetmeliğinin 30. maddesi uyarınca Bakanlığımızca karşılanmamaktadır.